مناسب ترین زمان برای ایمن شدن مادر دربارداری، قبل از بارداری فرد است. اما گاهی تزریق واکسن هایی در طول دوران بارداری برای مادر تجویز می شود، این واکسن ها برای جنین خطرساز نبوده و عارضه ای را برای مادر و جنین به همراه ندارد همچنین از بروز بیماری های خطرناک در جنین نیز پیشگیری می کند.
براساس تحقیقات انجام شده مبنی بر بروز مشکلات مادرزادی پس از تزریق واکسن در دوران بارداری شواهدی دراین باره بدست نیامده است. گاهی درصورت تماس مادر با عامل بیماری زا خطر آسیب به مادر و جنین افزایش می یابد اما فواید هر واکسن را با عوارض احتمالی آن باید مقایسه و ارزیابی کرد.
واکسن های دیفتری، آنفولانزا غیرفعال، کزاز و هپاتیت ب در دوران بارداری بی خطر است.
واکسیناسیون در بارداری( واکسن های مجاز در حاملگی)
یکی از زمان های مناسب برای تزریق واکسن و ایمن شدن بدن مادر در دوران قبل از بارداری است اما هر نوع واکسنی مجاز برای تزریق نمی باشد و فقط تعداد محدودی از واکسن ها هستند که برای جنین مشکل ساز نیست و مادر اجازه تزریق دارد. این واکسن ها شامل موارد زیر هستند:
واکسن دیفتری و کزاز واکسن های دوگانه:
واکسن های دوگانه مادر را در برابر بیماری های کزاز و دیفتری ایمن می کند که هر ده سال دز یادآور دارد و باید تزریق شود. اگر در طی ده سال گذشته واکسن دوگانه را تزریق نکرده اید حتما به مراکز واکسیناسیون مراجعه کرده و دز یادآور را تزریق نمایید زیرا ایمنی حاصل از این واکسن ها دائمی نیست.
کزار یک بیماری باکتریایی است که به دمبال زخم های عمیق و سوختگی های شدید پوستی بوجود می آید که در نتیجه سبب خارج شدن کنترل فک و عضله های ناحیه گردن و فک می شود. سفتی و خارج شدن کنترل عضلات بدن منجر به فلج عضلات تنفسی و مرگ می شود.
دیفتری یک بیماری عفونی است که دستگاه تنفسی را دربر میگیرد این بیماری لوزه ها و حلق را درگیر می کند.
واکسن هپاتیت ب:
واکسن هپاتیت بی سه مرحله ای است و باید در 3 مرحله تزریق شود. اگر در معرض هپاتیت قرار گرفتید اما مبتلا نشده اید ضروری است واکسیناسیون در بارداری دز یادآور واکسن را تزریق کنید تا بدن خود و جنین را ایمن کنید. همچنین بعداز تزریق اول 1 و 6 ماه بعد برای تزریق مرحله دوم و سوم مراجعه نمایید.
بیشتر بخوانید: علائم بارداری چیست؟
واکسن آنفولانزا:
به خانم هایی که بارداری آن ها با فصل پاییز و زمستان هم زمان است توصیه میشود برای جلوگیری از ابتلا به آنفولانزای شدید این واکسن را تزریق کنند. اما باید واکسن غیر فعال به خانم های باردار تزریق شود تا برای مادر و جنین بی خطر باشد. واکسن آنفولانزا ارتباطی با سن بارداری ندارد و عضلانی تزریق می شود همچنین تاکنون هیچ گونه عارضه ای از این واکسن گزارش نشده است.
سایر واکسن ها
بسیاری از واکسن ها در دوران کودکی و بزرگسالی توصیه و تزریق شده است اما ایمنی آن ها در دوران بارداری به اثبات نرسیده است.
واکسن هایی که تزریق آن ها در دوران بارداری توصیه نمیشوند عبارتنداز :
- واکسن هپاتیت آ،
- واکسن مننگوکوک (عامل مننژیت یا التهاب پرده مننژ مغز)،
- واکسن پنوموکوک (عامل ایجاد کننده پنومونی)،
- واکسن فلج اطفال و سه گانه ( دیفتری، کزاز و سیاه سرفه).
واکسیناسیون در بارداری (واکسن های ممنوعه در بارداری)
واکسن های زنده به طور طبیعی احتمال انتقال بیماری را در فرد افزایش می دهد به همین دلیل برای حفظ سلامتی ادر و جنین باید در دوران بارداری از تزریق این نوع واکسن ها جلوگیری کرد. واکسن های فعال و زنده عبارتند از:
- واکسن زنده ضعیف شده اوریون،
- سرخجه،
- – سل
- و واریسلا (آبله مرغان).
واکسیناسیون در برابر بیماری های سرخک و سرخچه و اوریون به صورت ترکیبی است که یک نوع واکسن زنده ضعیف شده است به همین دلیل برای خانم های باردار تجویز نمی شود و توصیه میشود تا 28 روز بعداز تزریق واکسن از بارداری جلوگیری کنند. اگر خانم ها در طول دوره حاملگی در معرض ویروس سرخک و آبله مرغان قرار گرفتند باید پادتن های ضد سرخک و آبله تزریق کنند.
تزریق پادتن های ضد سرخک حداکثر تا 6 روز بعداز تماس با ویروس و تزریق پادتن اختصاصی ضد آبله باید حداکثر تا 96 ساعت بعداز تماس با ویروس انجام شود.
تزریق واکسن کرونا در بارداری
کرونا یک بیماری همه گیر است که با علائمی نظیر سرفه، گلودرد، تب و بدن درد در فرد نمایان می شود. این بیماری ویروسی بوده و رده سنی خاصی ندارد. همچنین خانم های باردار نیز در معرض ابتلا به کرونا هستند و تزریق واکسن کرونا سبب افزایش مقاومت بدن در طول دوران بارداری می شود و می تواند خطر مرگ و میر را کاهش دهد. تولید آنتی بادی در بدن مادر مقاومت ایمنی نوزاد را نیز افزایش می دهد.
به طور معمول خانم ها در دوران حاملگی به اضافه وزن دچار می شوند. یکی از مواردی که ابتلا به کرونا را افزایش می دهد چاقی و اضافه وزن است به همین دلیل احتمال ابتلا در خانم های باردار افزایش می یابد. در نتیجه واکسیناسیون در بارداری و تزریق واکسن کرونا به خانم های باردار امری ضروری و حیاتی در حفظ سلامت مادر و کاهش همه گیری کرونا است.
بیشتر بخوانید: اهدای تخمک چیست؟
علت تزریق واکسن آنفولانزا در بارداری
در دوران بارداری بدلیل شرایط جسمی مادر سیستم ایمنی فرد ضعیف تر می شود در نتیجه احتمال ابتلا به بیماری ها افزایش می یابد و برای حفاظت از مادر و جنین واکسیناسیون پیش از بارداری یا در طول دوره بارداری انجام می شود.
تزریق واکسن آنفولانزا به ویژه برای خانم هایی که دارای فشار خون، دیابت، آسم ، بیماری های قلبی و اچ آی وی هستند اکیدا توصیه می شود. تزریق واکسن انفولانزا برای موزادان نیز مفید است چرا که آنتی بادی که در بدن نوزاد ایجاد می شود، نوزاد را تا ماه ها ایمن می کند.
سوالات متداول
آیا واکسن آنفولانزا برای مادر در بارداری بی خطر است؟
براساس تحقیقات و گزارشات بدست آمده تزریق این واکسن برای مادر و نوزاد هیچ خطری را به همراه ندارد و در تمام مراحل بارداری خصوصا 3 ماهه اول بارداری تزریق می شود.
آیا تزریق واکسن انفولانزا خطر ابتلا به بیماری را در جنین و مادر افزایش می دهد؟
باتوجه به اینکه واکسن انفولانزا فعال و زنده نیست خطر ابتلا به بیماری را برای مادر و جنین به همراه ندارد. واکسن انفولانزا به این علت که ویروس کشته شده است مادر و جنین را آلوده نمی کند و بدلیل تولید آنتی بادی از فرد محافظت می کند.
عوارض جانبی احتمالی واکسن آنفلوآنزا چیست؟
واکسن آنفولانزا عوارض خطرناک و شدیدی ندارد اما مواردی مانند درد، قرمزی، حساسیت به لمس، تورم در محل تزریق از جمله عوارض جانبی و شایع واکسن است. بروز واکنش ها و عوارض آلرژیک بسیار کم است اما درصورت بروز توصیه می شود حتما با پزشک مطرح شود.
تزریق واکسن های مانند آبله مرغان، سرخک، اوریون، سرخجه، پنوموکوک، واکسن فلج اطفال و واکسن هپاتیت آ، در دوران بارداری ممنوع هستند. درصورتی که فرد به تب زرد مبتلا شود با وجود ممنوعیت در سه ماهه اول تزریق می شود. این نوع واکسن ها بدلیل زنده بودن ویروس عوارض خطرناکی از جمله سقط جنین و زایمان زودرس را به همراه دارد.