در این متن قصد داریم اطلاعات مفیدی در مورد رحم جایگزین یا اجاره ای به شما ارائه دهیم پس پیشنهاد میکنین تا انتهای مقاله همراه ما باشید. رحم جایگزین (surrogacy) روش دیگری است که امروزه مورد استفاده بعضی از زوج ها قرار میگیرد، در این روش جنین در بدن فردی که صاحب رحم است رشد و 9 ماه تکامل را سپری می کند. در بارداری با رحم جایگزین اسپرم و تخمک از زوجین برداشته شده و در محیط آزمایشگاه لقاح داده میشود.
رحم جایگزین چیست؟
در روش رحم جایگزین (surrogacy) یا رحم اجاره این نوزاد دارای ژن های والدین خود است و پس از آنکه لقاح اسپرم و تخمک در آزمایشگاه شکل گرفت به رحم فرد دیگری که باید دوران بارداری را بگذراند منتقل میشود. پس از انتقال جنین به رحم فرد صاحب رحم اجاره ای، نکات و مراقبت هایی لازم است. زیرا فرد صاحب رحم باید بعداز دوره بارداری جنین تکامل یافته را به سلامت به والدین واقعی تحویل دهد.
در صورتی که زوجین نیاز به استفاده از رحم اجاره ای داشته باشند باید قبل از اقدام به باروری باید موارد پزشکی قانونی و موارد روحی مورد بررسی قرار گیرد این کار نیاز به مشاوره حقوقی، روانی و قضائی دارد. علاوه بر فرد پذیرنده جنین یا صاحب رحم، والدین جنین نیز باید از سلامت جسمی و روحی برخوردار باشند و درصورتی که متقاضی از این شرایط بهره مند باشد میتواند انتخاب مناسبی برای استفاده از رحم جایگزین باشد.
گاهی علاوه بر مشکلات رحم و عدم توانایی نگهداری جنین در رحم مادر، تخمک مادر نیز کیفیت و سلامت کافی برای بارور شدن را ندارد و باید از تخمک اهدایی استفاده شود.
علت استفاده از رحم جایگزین
دلایل متعددی وجود دارد که باعث میشود زوجین از رحم اجاره ای یا جایگزین استفاده کنند. این دلایل عبارتنداز:
- درصورتی که فرد مبتلا به بیماری های خاصی مانند فشار خون بالا، بیماری های قلبی و تنفسی و .. باشد که بارداری سبب به خطر انداختن جان مادر شود و مشکلات سختی برای فرد به وجود آورد، توصیه میشود از رحم جایگزین استفاده شود.
- درصورتی که مادر به دلیل مشکلات ناشناخته سقط های مکرر جنین، حاملگی خارج از رحم و یا حاملگی های زودرس داشته باشد.
- درصورت وجود مشکلات مادرزادی و غیرمادرزادی رحم و همچنین عدم داشتن رحم به دلیل هیستروکتومی
- شکست های متعدد در روش های دیگر درمان نازایی و ناباروری مانند شکست در آی وی اف (IVF)
مراحل استفاده از رحم اجاره ای
قبل از استفاده از رحم جایگزین اقدامات ضروری نیاز است که برای هر سه فرد ( مادر و پدر و فرد صاحب رحم اجاره ای) انجام شود. این اقدامات عبارتنداز:
- معاینات پزشکی
بر روی هر سه فرد ( زوجین و فرد صاحب رحم) باید آزمایشات و بررسی های ژنتیکی و سونوگرافی انجام شود تا از تمام جوانب پزشکی سلامت آن ها ارزیابی شود.
- مسائل و موارد حقوقی
تمام باید ها و نباید های دوران بارداری از نظر حقوقی باید بین طرفین مشخص شود.
- بررسی کمیته رحم جایگزین
این کمیته اقدامات و دستورات درمانی و حقوقی را مورد بررسی قرار می دهد.
- اقدامات مربوط به روش های درمان ناباروری آی وی اف
استفاده از رحم جایگزین به کمک روش های درمان ناباروری آی وی اف انجام میشود که پیش از اقدام برای رحم جایگزین باید آمادگی های قبل از آی وی اف نیز انجام شود.
- مراقبت های دوران بارداری
مراقبت ها و غربالگری های دوران بارداری در افرادی که حامل جنین هستند ( فرد صاحب رحم ) تفاوتی با مراقبت های دوران بارداری در افراد عادی ندارد و شرایط در هر دو یکسان است.
- زایمان:
پس از گذراندن دوره بارداری با توجه به امور حقوقی از پیش تعیین شده جنین به مادر و پدر ژنتیکی خود تحویل می شود.
شرایط لازم برای فرد صاحب رحم اجاره ای
فردی که برای دراختیار گذاشتن رحم کاندید یشود باید شرایط زیر را دارا باشد:
- از نظر سنی باید بالای 20 سال داشته باشد، دچار یائسگی زودرس نباشد و همچنیندر سن یائسگی نیز نباشد.
- یکی از شرط های لازم برای کاندید شدن رحم اجاره ای داشتن حداقل یک فرزند سالم است.
- فرد باید از لحاظ جسمی و روحی در سلامت کامل باشد.
- عدم استفاده از دخانیات و مشروبات الکلی
- داشتن رضایت والدین از نگهداری جنین در رحم فرد
هزینه رحم جایگزین یا اجاره ای
رحم اجاره ای هزینه ای به نسبت بالایی دارد اما در افراد مختلف متفاوت است. یکی از راه های کاهش هزینه این است که می توان از بعضی از اعضای خانواد برای این کار کمک گرفت.
حکم شرعی استفاده از رحم جایگزین
با توجه به فتوای مراجع تقلید اگر لقاح اسپرم و تخمک در خارج از رحم تشکیل شود و سپس در رحم فرد دیگری قرار گیرد جایز و بدون اشکال است. اما باید از نگاه به نامحرم و لمس او اجتناب شود.
سوالات متداول
مادر جایگزین چگونه باردار می شود؟
لقاح اسپرم و تخمک در محیط آزمایشگاه و با کمک آی وی اف انجام می شود. در مواقعی مادر جایگزین هم تخمک اهدا میکند و هم جنین بعد از لقاح به رحم مادر جایگزین منتقل می شود. همچنین گاهی ممکن است اسپرم فرد نیز اهدایی باشذ.
آیا اشتراکی بین DNA مادر جایگزین و جنین وجود دارد؟
رحم جایگزین و جنین DNA مشترک ندارند اگر تخمک و اسپرم برای والدین ژنتیکی جنین باشد، اما اگر برای رحم جایگزین از اهدای تخمک هم استفاده شود جنین با مادر جایگزین اشتراک ژنتیکی خواهد داشت.
چگونه میتوان کاندید رحم جایگزین پیدا کرد؟
یکی از راه های پیدا کردن کاندید مناسب برای رحم جایگزین مراجعه به آژانس هاس حرفه ای است. بعداز یافتن کاندید مناسب ادامه مراحل بر عهده متخصص رحم جایگزین است.
آیا فرد صاحب رحم جایگزین میتواند نوزاد را بعداز زایمان نگه دارد؟
مادر جایگزین نمی تواند نوزاد را بعد از تولد نزد خود نگه دارد و قانونا موظف است بعد از تولد نوزاد را به والدین واقعی تحویل دهید. به همین دلیل انجام اقدامات قانونی قبل از اقدام به استفاده از رحم اجاره ای امری مهم برای والدین کودک است.
کلام آخر
همانطور که خواندید در رحم جایگزین یا اجاره ای، فردی جانشین مادر متعهد میشود جنین زوج دیگری را که بدلیل گوناگون توانایی فرزند آوری ندارند را تا اتمام دوره بارداری نگهداری و به دنیا آورد.